به گزارش سیاست فردا و به نقل از پایگاه خبری صدای چراغ امیدنیوز؛ علی شاملو محمودی؛ در جهان امروز که انبوهی از آثار دینی، تاریخی و پژوهشی در اختیار علاقهمندان قرار دارد، یافتن متونی که بتواند با زبانی روشن، فشرده و مستند تصویری جامع از زندگانی بزرگان دین ارائه دهد، نعمتی ارزشمند است. یکی از چهرههای پرتلاش در این عرصه، دکتر مرضیه محمدزاده است؛ پژوهشگری که سالها قلم خود را وقف معرفی و بازخوانی زندگی پیامبر اعظم(ص) و اهلبیت علیهم السلام کرده است. او تاکنون نزدیک به پنجاه کتاب تألیف کرده که بخش بزرگی از آنها به زندگی و سیره امامان معصوم علیهمالسلام و بهویژه واقعه عاشورا اختصاص دارد. اما وی با وجود این گستره، خلأیی را احساس میکرد. گرچه آثار فراوانی درباره رسول رحمت نوشته شده، اما نیاز به ارائه روایتی روشن، بیپیرایه و نزدیک به اصل منابع همچنان باقی بود؛ روایتی که بتواند ذهن و دل نسل جوان را با حقیقت پیامبر(ص) پیوند زند.
جرقه نگارش کتاب «محمد(ص) رحمه للعالمین » از همین دغدغه آغاز شد؛ جایی که دکتر محمدزاده در کلاس درس دانشگاه مذاهب اسلامی، هنگام بیان گوشهای از سیره رسول خدا(ص)، با واکنش عاطفی و صادقانه یکی از دانشجویان مواجه شد. او با اشک و شگفتی پرسید: این همان پیامبری است که خدا او را به معراج برد تا آویزان بودن ما را از موهایمان در جهنم ببیند؟ و استاد با آرامش و استدلال توضیح داد که رسول خدا فرستاده رحمت است، نه چهرهای که رسالتش نمایش عذابها باشد. خداوند حبیب خود را به معراج نبرد تا زجر امتش را به او نشان دهد. اینها تحریفاتی است که درباره پیامبر رحمت گفته شده است.
بعد از پایان کلاس آن دانشجو نزد استاد آمد و گفت من عاشق این پیامبر شدم و میروم تا هرچه بیشتر از او بخوانم و بدانم.
این لحظه، الهامی شد برای نگارش اثری که سیمای حقیقی پیامبر(ص) را – آنگونه که در قرآن و منابع معتبر ثبت شده – به مخاطب معرفی کند.
کتاب «محمد (ص) رحمه للعالمین » حاصل سالها انس مؤلف با منابع کهن و نوین است؛ از تاریخ یعقوبی و طبری و سیره ابن اسحاق و مغازی واقدی تا آثار معاصر همچون تحقیقات دکتر شهیدی و دکتر زرگرینژاد. ویژگی ممتاز این اثر، فشردگی همراه با دقت است: حوادث بزرگ زندگی پیامبر(ص) با پرهیز از اطناب و در عین حال بیآنکه گرفتار تحریفهای رایج شود، به مخاطب ارائه شدهاند. دکتر محمدزاده در این مسیر به اصل متون مراجعه کرده و تنها در موارد استثنایی، به ترجمههای برجسته اعتماد کرده است؛ کاری که زمانبر، اما ضروری بوده تا حقیقت بیکموکاست منتقل شود.
او در این کتاب کوشیده است سیره رسول خدا(ص) را در ابعاد گوناگون ـ فردی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و نظامیـ بهگونهای بیان کند که هم تصویری کلی و منسجم از زندگی پیامبر ارائه دهد و هم راه را برای پژوهشهای عمیقتر بعدی بگشاید. این اثر نهتنها برای دانشجویان و پژوهشگران، بلکه برای عموم علاقهمندان به شناخت زندگی پیامبر اکرم(ص) نوشته شده و بهویژه نسل جوان میتواند از آن بهرهمند شود.
«محمد (ص)رحمه للعالمین » نهتنها روایت تاریخی است، بلکه دعوتی است به بازشناسی پیامبری که قرآن او را « رحمه للعالمین » خوانده است. پیام اصلی کتاب روشن است: پیامبر اسلام(ص) فرستاده مهر و اخلاق بود، و اگر جهانیان با این حقیقت آشنا شوند، میتوانند سیمای حقیقی اسلام را از پس غبار تحریفها ببینند.
این اثر به مخاطب میآموزد که مطالعه سیره پیامبر تنها یک کار پژوهشی نیست، بلکه گامی برای دگرگونی روح و جان است. همانگونه که اشک صادقانه یک دانشجو جرقه نوشتن این کتاب شد، شاید مطالعه آن نیز جرقهای تازه در دل خوانندگان برافروزد.
دکتر مرضیه محمدزاده نویسنده و پژوهشگر تاریخ اسلام و سیره ائمه معصومین علیهمالسلام درخصوص رونمایی کتاب محمد (ص) رحمه للعالمین و انگیزه نگارش این کتاب به پایگاه خبری چراغ امید نیوز گفت: نزدیک به ۵۰ کتاب درباره اهلبیت علیهمالسلام نوشتهام که ۲۶ جلد آن موضوع امام حسین (ع) و مطالب عاشورایی است. احساس کردم درباره محمد رسولالله (ص) خیلی کتاب نوشته شده، اما در مورد ائمه معصومین کمتر، بنابراین بهتر است که به زندگی اهلبیت عصمت و طهارت بپردازم، ولی در دانشگاه مذاهب اسلامی موضوعی پیش آمد که ضرورت پرداختن به زندگی پیامبراکرم (ص) را لازم دانستم.
آیا اتفاق و الهام خاصی برای شما در این مسیر وجود داشت؟
صحبت های این دانشجو من را به این سمت هدایت کرد. البته خودم هم قصد داشتم ولی این اتفاق خیلی اثرگذار بود و در ایامی که مربوط به تولد ایشان است این کتاب به زیور طبع آراسته گردیده است.
اگر بخواهید اصلیترین پیام این کتاب را بگویید چه خواهید گفت؟
حضرت محمد(ص) پیامبر رحمت بود همانطور که بر روی جلد کتاب هم به این موضوع اشاره کردم. اگر این کتاب را بخوانید متوجه میشوید که پیامبر(ص) از ابتدا تا انتهای زندگی خود خلق خوب و ویژگیهای شخصیتی ایشان مردم را جذب خود کرد و آیات قرآن دلیل بر صفات نیک رسولالله است. باید دانست مهمترین کار یک رهبر تربیت اخلاقی بشر است. وقتی مکارم اخلاق در وجود رسول الله(ص) به کمال رسید، خداوند امر دین و دنیای مردم را به دستش سپرد و به جانش قسم خورد (سوره حجر / ۷۲).
مخاطب چه چیزی را باید از این کتاب دریافت کند؟
سیره پیامبری که الگو و اسوه برای همه مردم جهان است.
مخاطب با خواندن این کتاب یک شناخت کلی از حضرت محمّد (ص) پیدا میکند و اگر بخواهد تحقیق خود را در هر بخشی ادامه دهد میتواند بر روی آن تحقیق مفصل انجام دهد.
در طول نگارش این کتاب با چه چالشهایی مواجه شدید؟
من به سراغ اصل کتابها میروم، چراکه گاه ترجمهها مطلب اصلی را بیان نمیکنند. اگر ترجمه کتابی مربوط به یک مترجم خیلی ماهر مانند دکتر محمود مهدوی دامغانی باشد دیگر به متن عربی نگاه نمیکنم. چون اعتماد کامل دارم که مترجم دستی در متن اصلی کتاب نبرده است. اما مابقی ترجمهها را به متن عربی نگاه میکنم که این موضوع خود خیلی زمانبر است و ایکاش مترجمانی مانند ایشان داشتیم.
شیرینترین بخش تجربه شما از نگارش این کتاب چه بود؟ از اینکه توانستم در حجم کم، اما پرمحتوا زندگی رسولالله(ص) را بنویسم بسیار خوشحال شدم. بهخصوص اینکه موسسه انتشاراتی خوبی همچون امیرکبیر چاپ آن را برعهده گرفت.
برای نگارش این کتاب از چه منابع و مراجعی بیشتر استفاده کردید؟
بیشتر مطالب از منابع قرون اولیه است و از منابعی همچون مغازی واقدی، سیره ابن اسحاق، سیره ابن هشام، الطبفات الکبری ابن سعد، تاریخ یعقوبی، تاریخ طبری، شمائل النبی ترمذی، انساب الاشراف بلاذری و . . . استفاده کردم.
این کتاب چه ویژگیهایی دارد که آن را از سایر آثار با این مضمون متمایز میکند؟
کتاب خیلی فشرده است. سعی کردم مهمترین مطالب را بیاورم. برای مثال درباره جنگهای رسول الله(ص) بهطور مفصل وارد نشدم بلکه علت شروع و دستاورد آن را گفتم. تا آنجا که ممکن بود مطالب خالی از غلو و تحریف بیان شده و بیشتر به سیره حضرت و ارتباطش با خاندان، فرزندان، اصحاب و حتی دشمنانش از منافقین، مشرکین و یهودیان پرداختم.
آیا بخشی از کتاب بوده که برای خودتان جذابتر بوده باشد؟
بله فصل آخر که سیره رسول الله(ص) مورد بررسی قرار گرفتهاست.
چه انتظاری از مراسم رونمایی کتاب دارید و فکر میکنید چه بازخوردهایی از مخاطبان دریافت کنید؟
مراسم رونمایی را انتشارات امیرکبیر خیلی خوب برگزار کرد و حضور شخصیتهای علمی و فرهنگی و دانشجویان عزیز باعث دلگرمی نویسنده شد. انتطار دارم این کتاب مورد توجه دوستداران خاندان عصمت و طهارت قرار بگیرد.
با توجه به سابقه شما در نگارش کتاب با موضوع شخصیتهای مذهبی چه چیزی باعث میشود سراغ شخصیت خاصی بروید؟
من غیر از ائمه معصومین علیهمالسلام به اشخاصی که به نوعی در تاریخ صدر اسلام مؤثر بودند (مثبت یا منفی) نیز پرداختهام. اکنون در ادامه مسیر کارهای تحقیقی خود، در حال خلاصهسازی و بازنگری برخی آثار مفصل خویش درباره ائمه معصومین علیهمالسلام هستم تا این آثار دسترسپذیرتر برای نسل امروز شوند.
من عاشق کتابهایم هستم و برکات نوشتن درباره زندگانی اهلبیت عصمت و طهارت را کاملاً در زندگی خود میبینم.
فرایند تحقیق و پژوهش برای نگارش کتابها چگونه است و آیا روش خاصی دارید؟
من زیاد کتاب میخوانم و همیشه اهل مطالعه بودهام و خوابم هم کم است، به همین جهت فرصت خوب برای مطالعه کتاب و نوشتن دارم. برای استفاده از منابع علاوه بر کتابها از سیدیهای مختلف منابع تاریخ اسلام هم استفاده میکنم.
نگارش درباره زندگی و سیره پیامبران و ائمه معصومین علیهمالسلام چه تأثیری بر زندگی و شخصیت خود شما داشته است؟
خیلی تاثیر گذاشته. من عاشق آن بزرگواران هستم و سعی میکنم بتوانم آنان را الگو و اسوه برای زندگیام قرار دهم. خدا کند که بتوانم.
مخاطب اصلی آثارتان کیست و در نگارش کتب خود بیشتر به نیازهای کدام گروه توجه میکنید؟
مخاطب اصلی کتابهای من عموم مردم بخصوص دانشجویان هستند.
برای نویسندگان جوانتر که علاقهمند به نگارش در حوزه مذهبی هستند چه توصیه ای دارید؟
خواندن. از آنها میخواهم که کتابهای مختلف را بخوانند. متأسفانه اکنون با گسترش فضای مجازی فکر میکنند همه آنچه را که باید بدانند از آن طریق به دست میآورند ولی واقعاً هیچچیز جای خواندن کتاب را نمیگیرد.
کتاب محمد (ص) رحمه للعالمین چه جایگاهی در بین آثار شما دارد؟ آیا نقطه عطفی محسوب میشود؟
باید استقبال مردم را ارزیابی کنم، تمام کتابهایم را به یک اندازه دوست دارم.
کتاب جدیدی در دست نگارش و یا ایده جدیدی در ذهن دارید؟
در حال خلاصه کردن کتب ائمه معصومین علیهمالسلام هستم. همچنین تصحیح کتابهای چاپشده خودم.
سه کتاب نیز در دست چاپ دارم:
«دانشنامه حسینی» با ۲۰۰۰ مدخل،
«فاطمه سلامالله علیها، شکوه جمال الهی»
«تصویر بانوان قرآن در آینه جمال الهی» که هر سه کتاب بهزودی توسط انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته خواهد شد.
پیام خود را برای خوانندگان حوزه مذهبی ما بفرمایید.
قرآن را خوب بخوانند. برای آشنایی با سیره رسول الله(ص) قرآن کمک بزرگی است و بیشتر رسولالله را خواهند شناخت.
در پایان به مصداق «ما لا یدرک کلّه لا یترک کلّه» مدعی نیستم که در این راه به همه حقایق پیرامون زندگانی رسولالله(ص) دست یافتهام. از آنجا که « اَلکَمالُ لِلّهِ وَحدَه» آن را نیز خالی از لغزش و اشکال نمیدانم و به نقدهای عالمانهای که از سوی اساتید، محققان، دانشجویان و علاقهمندان آثار تاریخی – مذهبی میشود نیاز مبرم دارم و از خوانندگان فهیم انتظار دارم مرا در برطرف نمودن اشکالات احتمالی یاری نمایند. همچنین امیدوارم انتشار این کتاب گامی نو در جهت آثار ارزشمند و فاخر پیرامون ابعاد زندگی آن حضرت باشد.
مرضیه محمدزاده در ۲۸ بهمن ماه سال ۱۳۳۷ شمسی در شهرستان اهواز دیده به جهان گشود.
تحصیلات خود را در رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه داده و پایان نامه خود را با عنوان “زندگی و نقش ام سلمه در تاریخ اسلام” در سال ۱۳۷۵ ارائه کرد.
دکترای خانم محمدزاده در رشته فیلولوژی (مردم شناسی) و عنوان رساله ایشان “عاشورا در شعر و فولکلور معاصر مردم ایران” میباشد.
لازم به ذکر است که ایشان در هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا حائز رتبه اول گردیدند.
وی چندین سال به عنوان مدرس تاریخ اسلام و تاریخ ایران در دانشگاه مذاهب اسلامی و دانشگاه الزهراء تدریس داشت و چندین سال است که با دانشگاه نجف در ارتباط علمی میباشد. همچنین با دانشنامه جهان اسلام و دائره المعارف تشیّع به عنوان مؤلف همکاری میکند.
از ایشان تا کنون بیش از چهل کتاب و مقالات بیشماری در دائره المعارفها، مجلات از جمله مجله السفیر در کشور عراق، مجله بیّنات (نخستین مجله قرآنی) و همایشها منتشر شده است.
خانم دکتر محمدزاده دارای چهار فرزند میباشند.
محمد زاده دارای ۴۴ عنوان کتاب چاپ شده است و اکنون ۳ عنوان کتاب دیگر در دست چاپ دارد. همچنین مقالات مختلفی برای دانشگاه نجف در کشور عراق و مجله السفیر در این کشور چاپ کردهاند.
او بیش از ۶ جایزه مختلف از همایشها و جشنواره های گوناگون کسب کرده است.
از مرضیه محمدزاده مقالات بسیار متعددی در مجلات و رسانه های داخلی نیز به چاپ رسیده است.
همچنین مقالاتی از وی در دانشنامه جهان اسلام ، دائره المعارف تشیع و دائره المعارف دفاع مقدس به چاپ رسیده است.
